Keynote presentation Paddy Ladd

Ik wil iedereen hier welkom heten. Wie is er hier voor de eerste keer? Ik zie enkele mensen knikken in het publiek. Groeten aan jullie allemaal die hier op het WFD-congres geraakt zijn. Ik weet dat het overweldigend kan zijn de eerste keer maar ik voel me ook overweldigd en ik kom hier al jarenlang, dus ik ben echt blij jullie hier welkom te heten. Welkom aan alle jonge dove mensen, aan alle ouders van dove kinderen, aan alle dove ouders, jullie allemaal, ik groet jullie en heet jullie welkom hier.

Dinsdag 17 juli waren er drie keynote lezingen onder de commissie ‘Human Rights’. Eén lezing daarvan wil ik hier alvast bespreken, namelijk één van de lezingen die het meest in het oog sprongen en waarbij de zaal bomvol zal: die van Paddy Ladd. Het wordt té uitgebreid om op dit blog zijn hele lezing weer te geven of alle slides te tonen. Ik haal de interessantste stukken eruit en laat 'm een paar keer zelf aan het woord/gebaar. Ik filmde de hele lezing (wel vrij amateuristische beelden) en heb ook de power point: wie daarin geïnteresseerd is kan me steeds contacteren via de comments.

Paddy’s lezing focuste op het feit dat Dovengemeenschappen wereldwijd meer en meer opkomen voor hun linguïstische rechten (wat zich uit in het toenemend aantal gebarentalen dat erkend wordt), maar dat er nog maar zeer weinig wordt nagedacht over hoe het zit met de culturele rechten van Dovengemeenschappen. Die situatie wordt nog verergerd doordat er binnen Deaf Studies nog vaak een groot onevenwicht is tussen linguïstisch onderzoek en (sociologisch, historisch, cultureel, ...) onderzoek van Dovengemeenschappen zelf.

Alleen daarom al is het begrip ‘Dovencultuur’ en een juist verstaan ervan van groot belang. Het is belangrijk voor Dovengemeenschappen intern maar ook voor horende gemeenschappen, omdat zij er vaak problemen mee hebben gewoon al om te geloven dat Dovengemeenschappen hun eigen normen, waarden en tradities hebben. Westerse samenlevingen denken in individualistische, niet in collectieve termen, en zien dove mensen als individuen met een beperking. Dat Sign Language Peoples een groep vormen met bepaalde collectieve normen en waarden, gaat hun petje te boven. Dat veel horende mensen dit nog steeds niet begrijpen, komt volgens hem voor een deel ook door het feit dat we het hen ook niet tonen. Hij gaf daar een voorbeeld van in zijn lezing - zie onderstaand clipje (de vertaling –van BSL naar Nederlands- staat onder het clipje).

“Ze [sommige horende mensen] zien de kracht van onze gemeenschap niet, de steun die we elkaar geven. En één van de redenen dat ze dat niet zien, is dat wij het niet tonen. Een voorbeeld. Tijdens deze week van het WFD-congres hadden we een mars kunnen houden om de mensen in Madrid te tonen dat we hier zijn. We vliegen naar Madrid en houden er deze conferentie, maar Spanje is zich niet bewust van onze aanwezigheid. Het is echter belangrijk dat we onze Deafhood waarderen, en onze dove manier van leven/zijn. Misschien doen we dat nog niet genoeg.”

Er is nog maar weinig wetenschappelijk bewijs voor, maar Sign Language Peoples hebben hun eigen culturen, dat werd kort en krachtig duidelijk gemaakt met deze slide.



Dovenculturen zijn minderheidsculturen, geen subculturen. Die laatsten hebben nog steeds de meerderheidstaal als eerste taal, terwijl dit voor minderheidsculturen niet zo is. Minderheidsculturen zijn bijna allemaal onderdrukte culturen en velen van hen zijn ook culturen die kolonisatie ondergaan hebben. Net daarom moeten Dovengemeenschappen steun en bondgenoten zoeken bij andere minderheidsculturen en voor dezelfde bescherming vechten als waar zij voor vechten. Paddy benadrukte dat erkenning van gebarentalen op zich niets betekent, zolang die niet hand in hand gaat met deze culturele erkenning en bescherming. Een belangrijke boodschap voor Dovenfederaties. Enkele voorbeelden:



Een zeer belangrijk begrip dat bij deze culturele erkenning en bescherming hoort, en dat al eerder in dit blog werd aangehaald, is “ownership”. Andere minderheidsgroepen ijveren voor de controle over wat zij beschouwen als hun patrimonium. Dat kan gaan van taal, over kunst, kennis, landschappen en gebouwen, tot medische praktijken. Een groot probleem voor Sign Language Peoples is dat mensenrechten meestal toegekend worden als individuele rechten, niet als collectieve rechten. En het zijn net deze collectieve rechten waar Sign Language Peoples naar moeten streven. Paddy vermeldde in dat verband de UNESCO Convention on the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions (2005).



Dit UNESCO verdrag kan relevant zijn voor culturen van Sign Language Peoples, onder meer omdat dove kinderen en hun families nog vaak grote moeite hebben toegang te vinden tot Dovenculturen (zeker op dit moment met de toename van het geïntegreerd onderwijs). Het kan ook relevant zijn omdat bepaald cultureel erfgoed van Sign Language Peoples, zoals de dovenscholen, langzaam maar zeker meer en meer hun deuren sluiten.

Minderheidsculturen zouden de manier moeten kunnen controleren waarop hun talen en culturen onderwezen worden, getest, verspreid enzovoort. Minderheidsculturen moeten ook controle hebben over domeinen zoals onderwijs, tv, film and tolken.

Specifiek met betrekking tot “ownership” van taal gaf Paddy complimenten aan de WASLI (World Association of Sign Language Interpreters), die samen met de WFD een joint statement ondertekende die stelde dat dove mensen de controle moeten hebben over hun taal en alles wat daarmee te maken heeft.

“Sommigen van jullie weten dat er een Wereld Federatie van Tolken Gebarentaal [WASLI]werd opgericht. Ze hebben afgelopen zaterdag een conferentie gehad en ze kwamen naar de Algemene Vergadering van de WFD. In aanwezigheid van iedereen daar, gebaarden ze het document dat stelde dat dove mensen controle zouden moeten hebben over hun eigen taal en de manier waarop die onderwezen en verspreid wordt. Ik vond het enorm indrukwekkend dat WFD en WASLI samen dat document ondertekenden. Ik weet dat mensen in Engeland jaloers zullen zijn op zo’n statement. En ik begon te denken, stel je voor dat een Wereld Federatie van Leerkrachten van dove kinderen hier zou komen en een joint statement zouden gebaren dat de doven mensen controle moeten hebben over hun eigen onderwijs. Dat zou ongelooflijk zijn. Dus ik wil opnieuw de WASLI bedanken om zich hiervoor te engageren.”

Hij plaatste ook enkele serieuze kanttekeningen bij de UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities 2007, waar de WFD mee haar schouders onder zette. Volgens hem zijn er twee serieuze gevaren verbonden aan het UN-verdrag, namelijk het feit dat er geen bescherming is voor de dovenscholen (“inclusie” is nog steeds het sleutelwoord) en dat er ook geen garanties zijn om dove kinderen te beschermen tegen geforceerde cochleaire implantatie (of, later, genetische manipulatie).

“We kennen allemaal de UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities 2007. Ik wil de WFD bedanken voor het vele werk dat tot deze verwezenlijking geleid heeft. Maar er zijn twee dingen die zowat de ergste gevaren zijn waarmee de Dovengemeenschap geconfronteerd wordt, waar de UN Conventie niet op ingaat. Wanneer het gaat over inclusie wordt daar meestal ‘mainstreaming’ mee bedoeld en niet de bescherming van de dovenscholen. Ik realiseer me dat het andere punt dat hier staat fout is. Het recht van dove kinderen op dove leerkrachten en Deaf Studies lijkt gegarandeerd te zijn. Maar het document zegt niets over de geforceerde implantatie van kinderen, of andere ontwikkelingen zoals genetische manipulatie. En dat lijkt een enorm gevaar te zijn voor ons, een gevaar waarvoor wij allemaal mee verantwoordelijk zijn. We kunnen niet de WFD de schuld geven, we zijn er allemaal mee voor verantwoordelijk dat deze garanties er komen.”

We moeten dus ijveren voor collectieve erkenning via linguïstische én culturele rechten van minderheden. De eerste plaats om daarmee te beginnen is het UNESCO verdrag. Paddy benadrukte dat de WFD de eerste instantie zou moeten zijn om aan te gaan kloppen bij het intergouvernementele comité van UNESCO, vanwege de unieke situatie van Dovenculturen.

“Ik zou dus mijn goeie vriend [Markku Jokinen, president WFD] willen aanbevelen: jullie moeten de eersten zijn om aan hun deur te gaan kloppen. Omdat jullie zoveel culturen vertegenwoordigen, misschien wel 125 tot 200 verschillende minderheidsculturen. Als een horende persoon aan hun deur gaat kloppen, vertegenwoordigt die maar één cultuur. Maar als je denkt aan de mensen die achter jou staan, de kracht die dat zou geven om onze agenda naar voren te brengen, dat is ongelooflijk. De WFD moet dus, als politiek orgaan, deze kant uitgaan. En jullie moeten je laten bijstaan door Dove academici die deze culturen bestudeerd hebben. Dus ik vraag jullie, als je naar huis gaat, vraag dan aan jullie dovenfederaties om dit UNESCO verdrag te bekijken. Vestig er hun aandacht op, vraag hen de WFD te ondersteunen en als collectieve gemeenschap samen te werken. Natuurlijk moeten we samenwerken met horende ‘allies’, dat zal ons nog krachtiger maken.”

Hij sloot af met het opnieuw benadrukken van het belang van horende ‘allies’, horende bondgenoten. Omwille van het feit dat elke minderheidsgroep ‘allies’ nodig heeft.

“Eén van de belangrijke dingen tot nu toe, is dat de strijd die we gevoerd hebben geleid werd door Dove mensen zelf. Dat is cruciaal. Maar we zijn niet zo succesvol geweest als ik graag gezien zou hebben. Onlangs was ik aanwezig op een politieke bijeenkomst. Een zwarte man kwam naar voren, en sprak één zin. Maar één zin, en toen was hij weg. Die zin heeft zoveel impact gehad op mij. Hij had het over de slavernij, in 2007 is het de 200ste verjaardag van het einde van de slavernij in Engeland. Die man zei dat het zwarte en blanke mensen samen waren die gezorgd hadden voor het einde van de slavernij. Dus wanneer Dove mensen de agenda bepalen, is er geen probleem om horende ‘allies’ te hebben, horende mensen die ons steunen, die met ons samenwerken. Alle onderdrukte groepen hebben ‘allies’ nodig uit de meerderheid, die hun vaardigheden en ervaring kunnen inzetten om onze doelen te bereiken.”